{"id":1527,"date":"2023-10-13T16:42:56","date_gmt":"2023-10-13T14:42:56","guid":{"rendered":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/?p=1527"},"modified":"2024-11-11T21:32:09","modified_gmt":"2024-11-11T20:32:09","slug":"chodzmy-na-wybory","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/2023\/10\/13\/chodzmy-na-wybory\/","title":{"rendered":"Chod\u017amy na wybory!"},"content":{"rendered":"\n<p>W zwi\u0105zku ze zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami przedstawiam kr\u00f3tki s\u0142owniczek, z kt\u00f3rego dowiesz si\u0119, czym s\u0105 demokracja, sejm, senat oraz referendum i sk\u0105d te s\u0142owa wzi\u0119\u0142y si\u0119 w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-cyan-bluish-gray-background-color has-background\"><strong>DEMOKRACJA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Definicja: <\/strong><em>Demokracja<\/em> to:<\/p>\n\n\n\n<p>1. \u00abustr\u00f3j polityczny, w kt\u00f3rym w\u0142adz\u0119 sprawuje spo\u0142ecze\u0144stwo poprzez swych przedstawicieli, te\u017c: pa\u0144stwo o takim ustroju\u00bb;<\/p>\n\n\n\n<p>2. \u00abforma organizacji \u017cycia spo\u0142ecznego, w kt\u00f3rej wszyscy uczestnicz\u0105 w podejmowaniu decyzji i szanuj\u0105 prawa i wolno\u015b\u0107 innych ludzi\u00bb;<\/p>\n\n\n\n<p>3. \u00abpartia popieraj\u0105ca rz\u0105dy i idee demokratyczne\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Etymologia:<\/strong> Poj\u0119cie <em>demokracji<\/em> znane ju\u017c by\u0142o w staro\u017cytnej Grecji w V w p.n.e. Sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci: <em>demos<\/em> \u2013 \u201elud\u201d i <em>kratia<\/em> \u2013 \u201ew\u0142adza\u201d, \u201erz\u0105dy\u201d. Demokracja oznacza wi\u0119c \u201erz\u0105dy ludu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Synonimy:<\/strong> autonomia, liberalizm, niepodleg\u0142o\u015b\u0107, niezale\u017cno\u015b\u0107, poszanowanie wolno\u015bci, sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna, suwerenno\u015b\u0107, wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Antonimy:<\/strong> autokratyzm, dyktatura, dyskryminacja, totalitaryzm, tyrania, ucisk.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad:<\/strong> W demokracji obywatele maj\u0105 prawo do g\u0142osowania i wyra\u017cania swoich opinii w sprawach publicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-cyan-bluish-gray-background-color has-background\"><strong>SEJM<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Definicja:<\/strong> <em>Sejm<\/em> to \u00abizba ni\u017csza polskiego parlamentu, te\u017c: ca\u0142y parlament\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Etymologia:<\/strong> S\u0142owo <em>sejm<\/em> jest wyrazem rodzimym, nie zosta\u0142o zapo\u017cyczone z innych j\u0119zyk\u00f3w. Termin pochodzi od pras\u0142owia\u0144skiego czasownika <em>j\u0119ti<\/em> \u2013 \u201ewzi\u0105\u0107\u201d, a raczej od jego pochodnej formy <em>sja\u0107 si\u0119<\/em> \u2013 \u201ezgromadzi\u0107 si\u0119, zebra\u0107 si\u0119\u201d. St\u0105d te\u017c pierwotn\u0105 form\u0105 w mianowniku by\u0142y formy <em>sjem<\/em> i <em>sjemy<\/em>. Natomiast w pozosta\u0142ych przypadkach deklinacja by\u0142a zbli\u017cona do tej obowi\u0105zuj\u0105cej dzisiaj (dope\u0142niacz \u2013 <em>sejma<\/em>, celownik \u2013 <em>sejmu)<\/em>, co doprowadzi\u0142o do przekszta\u0142cenia formy mianownikowej <em>sjem<\/em> w \u201esejm\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Znaczenie w innych j\u0119zykach s\u0142owia\u0144skich:<\/strong> j. czeski: <em>sn\u011bm<\/em> \u2013 sejm, j. rosyjski: <em>sojm<\/em>\/<em>somn<\/em> \u2013 zgromadzenie, zebranie wiejskie, j. serbski: <em>s\u00e1jam<\/em> \u2013 targ, odpust.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ma\u0142\u0105 czy du\u017c\u0105 liter\u0105?<\/strong> Wyraz <em>sejm<\/em> zapiszemy du\u017c\u0105 liter\u0105, gdy wchodzi w sk\u0142ad oficjalnych nazw, np. Sejm Czteroletni, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, ale ma\u0142\u0105, gdy u\u017cywamy go jako wyrazu pospolitego, np. sejm elekcyjny, sejm ustawodawczy (by\u0142o wiele takich sejm\u00f3w). <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ady:<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>W sejmie trwa\u0142a burzliwa debata nad nowym projektem ustawy dotycz\u0105cej reformy systemu edukacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Budynek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej znajduje si\u0119 w Warszawie, na ul. Wiejskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-cyan-bluish-gray-background-color has-background\"><strong>SENAT<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Definicja: <\/strong><em>Senat<\/em> to \u00abizba wy\u017csza w parlamentach dwuizbowych\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Etymologia:<\/strong> Wyraz ma swoje korzenie w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim. Pochodzi od s\u0142owa <em>senatus<\/em>, kt\u00f3re oznacza\u0142o rad\u0119 starszych lub starszyzny (\u0142ac. <em>senex<\/em> \u2013 starzec).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad:<\/strong> W senacie odby\u0142o si\u0119 wa\u017cne g\u0142osowanie nad propozycj\u0105 zmiany prawa podatkowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-cyan-bluish-gray-background-color has-background\"><strong>REFERENDUM<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Definicja:<\/strong> <em>Referendum<\/em> to \u00abg\u0142osowanie w okre\u015blonej sprawie, w kt\u00f3rym bior\u0105 udzia\u0142 wszyscy obywatele maj\u0105cy czynne prawo wyborcze\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Etymologia: <\/strong>S\u0142owo <em>referendum<\/em> pochodzi od \u0142aci\u0144skiego czasownika <em>referre<\/em> \u2013 \u201eodnosi\u0107, informowa\u0107\u201d. Forma rzeczownikowa \u201ereferendum\u201d oznacza dos\u0142ownie \u201eto, z czym nale\u017cy si\u0119 odwo\u0142a\u0107 (do narodu)\u201d. Jest to wi\u0119c narz\u0119dzie, kt\u00f3re \u201eodnosi\u201d czy \u201eodwo\u0142uje\u201d decyzje polityczne z powrotem do woli ludno\u015bci, umo\u017cliwiaj\u0105c im wyra\u017cenie swojego zdania w istotnych kwestiach.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ciekawostka:<\/strong> S\u0142owo <em>referendum<\/em> odmienia si\u0119 tylko w liczbie mnogiej, w liczbie pojedycznej w ka\u017cdym przypadku przyjmuje form\u0119 <em>referendum<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Synonimy:<\/strong> g\u0142osowanie, plebiscyt, wybory.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad:<\/strong> W 2003 roku przeprowadzono referendum w sprawie wej\u015bcia Polski do Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a: <\/strong><a href=\"https:\/\/dobryslownik.pl\/\">Dobrys\u0142ownik.pl<\/a>, <a href=\"https:\/\/sjp.pwn.pl\/\">S\u0142ownik J\u0119zyka Polskiego PWN<\/a>, <a href=\"https:\/\/wsjp.pl\/\" title=\"\">WSJP<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group dk-text-in-frame is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-1 wp-block-group-is-layout-flex\">\n<p><br><strong>A na koniec kilka s\u0142\u00f3w o tym, dlaczego warto w niedziel\u0119 odda\u0107 sw\u00f3j g\u0142os.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\">\n<li>Udzia\u0142 w wyborach jest jednym z fundamentalnych praw i obowi\u0105zk\u00f3w ka\u017cdego obywatela.<\/li>\n\n\n\n<li>Wybory maj\u0105 ogromy wp\u0142yw na nasze codziennie \u017cycie. To moment, w kt\u00f3rym mo\u017cemy wybra\u0107 tych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 zarz\u0105dzali naszym pa\u0144stwem, a tym samym \u2013 kszta\u0142towali nasz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Politycy podejmuj\u0105 decyzje dotycz\u0105ce edukacji, opieki zdrowotnej, gospodarki, \u015brodowiska i wielu innych kluczowych kwestii.<\/li>\n\n\n\n<li>Demokratyczne wybory daj\u0105 nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 wybierania przedstawicieli, kt\u00f3rzy najlepiej odzwierciedlaj\u0105 nasze przekonania i warto\u015bci. Warto zag\u0142osowa\u0107 nie na parti\u0119, a po prostu na cz\u0142owieka.<\/li>\n\n\n\n<li>Poka\u017c, \u017ce dbasz o losy swojego kraju i jeste\u015b got\u00f3w dzia\u0142a\u0107 na jego rzecz. Mo\u017ce dzi\u0119ki temu nak\u0142onisz innych do udzia\u0142u w wyborach i zwi\u0119kszysz szans\u0119 na lepsze jutro.<\/li>\n\n\n\n<li>Wielu ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie walczy\u0142o o prawo do g\u0142osowania, a niekt\u00f3rzy walcz\u0105 nadal. P\u00f3j\u015bcie na wybory to wyra\u017cenie szacunku wobec nich.<br><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>W skr\u00f3cie: Tw\u00f3j g\u0142os ma znaczenie, a uczestnictwo w demokratycznym procesie wyborczym to nie tylko prawo, ale tak\u017ce obowi\u0105zek obywatelski. Wybory pozwalaj\u0105 nam wsp\u00f3lnie kszta\u0142towa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 nasz\u0105 i naszego kraju oraz budowa\u0107 lepsze spo\u0142ecze\u0144stwo. <\/strong><br><br><strong>Id\u017a na wybory, miej wp\u0142yw na przysz\u0142o\u015b\u0107 swoj\u0105 i swoich bliskich!<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W zwi\u0105zku ze zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami przedstawiam kr\u00f3tki s\u0142owniczek, z kt\u00f3rego dowiesz si\u0119, czym s\u0105 demokracja, sejm, senat oraz referendum i sk\u0105d te s\u0142owa wzi\u0119\u0142y si\u0119 w j\u0119zyku polskim. DEMOKRACJA &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1543,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-1527","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lifestyle","latest_post"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1527"}],"collection":[{"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1527"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1559,"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1527\/revisions\/1559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/drobnakorekta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}